Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 2019

ΣΠΡΕΪ ΧΡΥΣΟΣΚΟΝΗΣ

   Στην Εύα Γ.

  Κοίταξε το ρολόι της. Είχε αργήσει αρκετά. Πριν πέντε λεπτά θα έκλεισε η πόρτα του σχολείου. Περπατούσε γρήγορα και τα πόδια της πονούσαν. Στο χέρι της η σακούλα πηγαινοερχόταν προκαλώντας της μεγάλο άγχος. Μέσα στη σακούλα είχε ένα χρυσόψαρο για την εξάχρονη κόρη της. Της το είχε πάρει για τα γενέθλιά της. Την ημέρα των γενεθλίων δούλευε ως αργά και η μικρή είχε στενοχωρηθεί. Τρεις μέρες μετά, εκείνο το μεσημέρι είχε βρει λίγο χρόνο για να αγοράσει το δώρο. Όμως, όπως συνήθως δεν είχε υπολογίσει καλά τον χρόνο και πάλι θα αργούσε να την πάρει. Η δασκάλα ήδη της είχε κάνει δυο φορές παρατήρηση. "Νομίζω πως έχω ελαττωματική αίσθηση του χρόνου, από παιδί έτσι ήμουν", της είχε πει χαμογελώντας, όμως η δασκάλα την είχε κοιτάξει αυστηρά. "Πώς περιμένετε να γίνει η κόρη σας συνεπής; Αν όλοι οι γονείς αργούν, δεν μπορούμε κι εμείς να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας." Είχε νιώσει αρκετά ταπεινωμένη όμως σε εκείνη τη φάση της ζωής της δεν είχε την πολυτέλεια να θρηνεί για κάθε τέτοια μικρή ταπείνωση.

   Την ώρα που περνούσε έξω από την καφετέρια δίπλα στο σχολείο ένας διανομέας πίτσας έπεσε πάνω της με δύναμη.  Είχε αργήσει κι εκείνος να παραδώσει κάποια παραγγελία. Η πίτσα έπεσε στον δρόμο, ευτυχώς κλειστή. Ο διανομέας τη σήκωσε και έφυγε βιαστικά ρίχνοντάς της μια  θυμωμένη ματιά. Εκείνη σήκωσε τον σκούφο της, που είχε πέσει κάτω, και όταν κατάλαβε ότι η σακούλα που κρατούσε είχε φύγει από το χέρι της έβγαλε μια πολύ δυνατή φωνή. Σαν να την έσφαζαν. Ή σαν να είχε δει κάτι πραγματικά αποτροπιαστικό. Η μικρή σακούλα, στην οποία βρισκόταν το χρυσόψαρο, είχε σπάσει και το κόκκινο πλασματάκι σπαρταρούσε στον δρόμο. Τρομαγμένος  από την κραυγή της ο ιδιοκτήτης της καφετέριας βγήκε έξω τρέχοντας.
"Γρήγορα! Ένα ποτήρι νερό φέρτε μου!", ούρλιαξε εκείνη.
Ο ιδιοκτήτης της καφετέριας χωρίς να έχει καταλάβει τι συνέβαινε έτρεξε κι έφερε ένα ποτήρι νερό. Εκείνη άρπαξε το κόκκινο ψαράκι με την πρώτη. Φαίνεται πως η απελπισία και η αδρεναλίνη τη βοήθησαν να είναι αποτελεσματική. Το έριξε μέσα στο ποτήρι με το νερό που της έδωσε ο ιδιοκτήτης της καφετέριας κι ύστερα αφού βεβαιώθηκε πως το ψαράκι κολυμπούσε ξέσπασε σε κλάματα. Κάθισε στο παγκάκι έξω από το σχολείο μην μπορώντας να σταματήσει. Ο άντρας μπήκε μέσα κουνώντας το κεφάλι.
 "Δεν πάμε καλά...", μουρμούρισε μόνο μέσα από τα δόντια του.
    Ακόμη μια φορά μισούσε τον εαυτό της. Πώς τα κατάφερνε πάντα έτσι; Γιατί δεν μπορούσε να υπολογίσει τον χρόνο σωστά και γιατί ήταν τόσο αδέξια και γιατί σε αυτή της τη δυσκολία αντιδρούσε με τόση βαριά ενοχή; Τι παράδειγμα θα έδινε στην κόρη της; Είχε δίκιο η δασκάλα. Ήταν μια ανίκανη μητέρα, που έχασε τα γενέθλια του παιδιού της και παραλίγο να δολοφονήσει εν ψυχρώ το δώρο του. Οι λυγμοί τράνταζαν τους ώμους της κι εκείνη τη στιγμή πέρασε πάλι από μπροστά της ο διανομέας πίτσας χωρίς την πίτσα. Καθόλου δεν τον ένοιαζε που η πίτσα που είχε παραδώσει σε κάποια άτυχη οικογένεια είχε πέσει ακριβώς δίπλα σε περιττώματα σκύλου. Γιατί δεν μπορώ να είμαι σαν αυτόν;, σκέφτηκε. Γιατί εγώ πρέπει να καταρρέω στο κάθε λάθος; Δεύτερο κλάμα ξεκίνησε, όταν ο διανομέας πίτσας έστριψε στη γωνία.
  Έτσι όπως κοιτούσε τα γυαλιστερά λέπια του ψαριού που κολυμπούσε αμέριμνο στο μικρό ποτήρι θυμήθηκε ξαφνικά κάτι. Το σπρέι χρυσόσκονης. Το είχε ανακαλύψει σε ένα κατάστημα με είδη ζωγραφικής στα δεκαέξι της, τότε που στο πλυσταριό του σπιτιού της είχε στήσει το πρώτο της και μοναδικό εργαστήρι. Έμενε εκεί για ώρες και ζωγράφιζε, ξεχνούσε τους γύρω της και ήταν οι μόνες στιγμές τότε που αγαπούσε αληθινά τον εαυτό της. Ζωγράφιζε τη μοναξιά της και την απελπισία της, τα όνειρά της, τους έρωτες και τις φιλοδοξίες της, την αγάπη και το μίσος της, τον θυμό, τον φόβο, τη χαρά, την απέχθεια και τη στοργή της. Η μητέρα της φώναζε πως δεν διάβαζε πολύ μα δεν την ενδιέφερε. Ήταν σίγουρη πως θα γινόταν κάποτε σπουδαία ζωγράφος. Ήταν τόσο σίγουρη που είχε κάνει και τους συμμαθητές της στο σχολείο να το πιστεύουν. Αυτό το σπρέι χρυσόσκονης! Ξαφνικά εκεί που έκλαιγε άρχισε να γελά δυνατά. Να γελά και να θυμάται αυτόν τον παλιό, ξεχασμένο εαυτό της.
   Την είχε ενθουσιάσει τόσο η χρυσόσκονη στις ζωγραφιές της. Όμως, παρορμητική όπως πάντα, δεν είχε διαβάσει τις οδηγίες χρήσης. Μετά τη χρήση έπρεπε να γυρίσει το σπρέι ανάποδα. Κι εκείνη δεν το έκανε την πρώτη φορά που το χρησιμοποίησε. Την επόμενη μέρα δεν έβγαινε χρυσόσκονη από την τρυπούλα. Παρορμητική ακόμη μια φορά, με την άκρη ενός λεπτού πινέλου προσπάθησε να το"ξεβουλώσει". Το σπρέι χρυσόσκονης τότε, λες και ενοχλήθηκε ιδιαίτερα, εκδικητικά άρχισε να ρίχνεται στο πρόσωπό της φυσώντας ταυτόχρονα σαν κακός άνεμος. "Μαμά μου!", φώναξε κι άρχισε να τρέχει πάνω κάτω. Με τρόμο συνειδητοποίησε πως δεν έβλεπε τίποτα. "Μαμά, τυφλώθηκα!", ούρλιαζε και η μητέρα της ήρθε τρέχοντας αναστατωμένη. Μέχρι να μπορέσει να αντικρίσει πάλι τον κόσμο είχε ήδη φαντασιωθεί πως γινόταν μια τυφλή ζωγράφος, οι πίνακες της οποίας θα πουλούνταν για δισεκατομμύρια κι εκείνη θα αποδείκνυε πως όλα μπορεί να τα κάνει κανείς αν έχει θέληση. Τελικά το μόνο δυσάρεστο ήταν ότι την επόμενη μέρα πήγε στο σχολείο με χρυσά φρύδια και χρυσές βλεφαρίδες, όμως όπως αναφέρθηκε ήδη οι συμμαθητές της ήταν πεπεισμένοι πως θα γινόταν μεγάλη ζωγράφος και αντιμετώπισαν με δέος την περιπέτεια στο αυτοσχέδιο εργαστήρι.
   "Είστε καλά;", η δασκάλα της κόρης της την σκουντούσε για ώρα κι εκείνη επιτέλους ξύπνησε από τις ονειροπολήσεις της.
"Καλά, καλά, ναι. Χίλια συγγνώμη που άργησα, ό,τι και να πείτε έχετε δίκιο...", είπε με το ίδιο ύφος που απολογήθηκε στη διευθύντρια του λυκείου της, όταν εκείνη θεώρησε πως επίτηδες έβαψε τα φρύδια της χρυσά και την απείλησε με αποβολή. Κι ύστερα ξέσπασε πάλι σε κλάματα.
"Δεν πειράζει, δεν πειράζει. Μα τι συνέβη; Θα συνέβη κάτι φρικτό για να κλαίτε έτσι. Μια στιγμή να σας φέρω ένα χαρτομάντιλο...", είπε η δασκάλα κι έτρεξε μέσα.
    Έβαλε πίσω από τα αυτιά της μια τούφα που έπεφτε στα μάτια της. Τώρα έπρεπε να βρει μια καλή δικαιολογία για να μη γελοιοποιηθεί εντελώς στη δασκάλα της κόρης της. Σκέψου, σκέψου, έλεγε στον εαυτό της και τότε γύρισε και κοίταξε το χρυσόψαρο, που αμίλητο κολυμπούσε κρατώντας ποιος ξέρει πόσα μυστικά.
"Πάρτε ένα χαρτομάντιλο, ηρεμήστε, θα περάσει ό,τι κι αν είναι...", είπε η δασκάλα και της χάιδεψε την πλάτη.
"Ναι, ναι, θα περάσει, όλα περνάνε. Πού να σας έλεγα για το επεισόδιο με τη χρυσόσκονη. Νόμιζα πως είχα τυφλωθεί...", είπε και πήγε να χαμογελάσει μα συγκρατήθηκε κατανοώντας πως μπορεί η δασκάλα να καλούσε τη Πρόνοια θεωρώντας την ακατάλληλη κηδεμόνα. Σοβάρεψε και είπε κοφτά.
"Να πάρω τη μικρή. Άργησα, ζητώ συγγνώμη. Είχα ένα ατύχημα στον δρόμο. Δεν θα επαναληφθεί."
"Ναι, πάω να σας τη φέρω, είπε η δασκάλα. Εύχομαι να μην ήταν σοβαρό."
"Ένα μόνο θα σας πω. Παρά λίγο να επέλθει θάνατος αλλά κατάφερα να τον αποτρέψω."
"Είναι φοβερή η ζωή, είπε η δασκάλα. Τη μία είσαι εδώ, την άλλη δεν είσαι."
Έφυγε κουνώντας το κεφάλι και λίγο μετά γύρισε με το κοριτσάκι.
"Μαμά! Πάλι άργησες!", της είπε η μικρή μουτρωμένη.
    Την πήρε από το χέρι και όταν βεβαιώθηκε πως η δασκάλα είχε μπει πάλι μέσα στο σχολείο, της έδειξε το χρυσόψαρο.
"Για σένα!"
Το κοριτσάκι άρχισε να χοροπηδάει και να κοιτάζει το ψαράκι με λατρεία.
"Πώς το λένε, μαμά;"
"Χρυσόσκονη", απάντησε χωρίς να το σκεφτεί.
"Ναι! Χρυσόσκονη! Πόσο του πάει αυτό το όνομα! Μαμά, σ' αγαπώ τόσο πολύ!"
     Γύρισαν αργά στο σπίτι εκείνο το μεσημέρι. Αφού πήγαν πάλι στο κατάστημα με τα κατοικίδια για να μπει η Χρυσόσκονη ξανά σε μικρή σακούλα, πέρασαν από το ίδιο κατάστημα με τα είδη ζωγραφικής από το οποίο ψώνιζε όταν ήταν έφηβη. Αγόρασε διάφορα υλικά, πολλά χρώματα και  πινέλα και μια μεγάλη ακουαρέλα. Τη μεγαλύτερη που είχαν. 
   Δεν είχε καθόλου χώρο στο σπίτι για αυτοσχέδιο εργαστήρι, όμως σκέφτηκε ότι και στο μικρό της γραφείο, τα βράδια όταν θα κοιμόταν η οικογένειά της, θα άρχιζε ξανά να ζωγραφίζει τη θλίψη της και την ευτυχία της, την κάθε ταπείνωση και την κάθε μικρή και μεγάλη ικανοποίηση. Θα προσπαθούσε σε αυτό το μπλοκ να ζωγραφίσει την αδεξιότητά της. Ακόμη και αυτην την ελαττωματική αίσθηση του χρόνου που είχε, που τη βασάνιζε τόσο. 
    Κι έτσι παρέα με το κόκκινο ψαράκι, που τώρα πια είχε μετοικήσει σε μια ωραία γυάλα με μπλε βοτσαλάκια, ζωγράφισε εκείνο το βράδυ, όταν όλοι κοιμούνταν, ένα χαλασμένο ρολόι.  Ένα χαλασμένο ρολόι μελαγχολικό και λίγο αστείο, ίσως. 
Ένα χαλασμένο ρολόι έτοιμο να κλάψει πασπαλισμένο όμως με μπόλικη χρυσόσκονη.

Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2019

Αναχρονιστικό, ρομαντικό ή απίστευτα περιττό

 
Γύρισε στο διαμέρισμά της κάπως κουρασμένη. Από το πρωί μέχρι το μεσημέρι η βροχή ήταν πολύ δυνατή. Μέχρι να φτάσει στο σπίτι περπάτησε αρκετά σε μια πόλη που έμοιαζε μετά από πολύ καιρό καθαρή, σαν μια πόλη μετά από μπουγάδα. Χρειάζονται και οι δυνατές βροχές, σκέφτηκε. Χρειάζεται και η ορμή μερικές φορές. Δεν υπάρχει αληθινή ζωή χωρίς ορμή, αν την εμποδίσουμε να μας παρασύρει επικίνδυνα, απλώς μας τοποθετεί σε άλλη θέση. Εκείνη δεν άντεχε να βρίσκεται για πολύ στην ίδια θέση. Κάτι μετά από λίγο την έπνιγε, έπρεπε να προχωρήσει παρακάτω, να ανακαλύψει κάτι καινούριο. Σε όλους τους τομείς. Στην ερωτική και την επαγγελματική της ζωή, στις φιλικές της σχέσεις, στα ενδιαφέροντά της. Συνεχώς περιφερόταν από το ένα τετράγωνο στο άλλο σαν πιόνι ζαλισμένο, χαμένο, μεθυσμένο ή απλώς πολύ υπερκινητικό. Σαν πιόνι που δεν ξέρει τι θέλει. Ανικανοποίητη, ευερέθιστη, φοβισμένη, με λαχτάρα, σαν διψασμένος ταξιδιώτης, που δεν καταφέρνει ποτέ να ξαποστάσει γιατί όλο και κάτι καινούριο προκύπτει στην ατέλειωτη διαδρομή του.
  Στα νεανικά της χρόνια αυτό δεν ήταν πρόβλημα. Οι νέοι συνεχώς αλλάζουν συντρόφους, πεποιθήσεις, όνειρα. Συνήθως θέλουν να δοκιμάσουν πριν καταλήξουν. Είναι λίγοι  όσοι στο τέλος κάθε δεκαετίας τους θέλουν να πάρουν τις επιλογές τους και στην επόμενη. Όμως, μεγαλώνοντας οι άνθρωποι αρχίζουν να κατασταλάζουν ή να νομίζουν πως κατασταλάζουν. Άλλοι νιώθουν έτοιμοι να κάνουν οικογένεια και όταν την κάνουν μπορούν να την υποστηρίξουν, άλλοι υποκύπτουν στα πρότυπα που τους επιβλήθηκαν και ύστερα παραπαίουν, πνίγονται στις ευθύνες, στους περιορισμούς των γονεϊκών ρόλων. Παραπαίοντας θα συνεχίσουν τη ζωή τους και ενδέχεται μετά να αρρωστήσουν ή κάποια στιγμή θα επαναστατήσουν απλώς επειδή η κοιμισμένη επιθυμία τους θα ξυπνήσει με κάποιο τρόπο ανώριμο ίσως και τερατώδη. Σε αυτές τις δύο κατηγορίες ανήκαν οι περισσότεροι φίλοι της, είχαν οι περισσότεροι βουτήξει σε κόσμο εγκυμοσύνων, θηλασμού, παιδικών ιώσεων και παιδικών εκρήξεων θυμού. Είχαν βουτήξει στον κόσμο της εκπαίδευσης, στα σχολεία, τα αγγλικά και τις παιδικές εξωσχολικές δραστηριότητες, που εκείνη θεωρούσε πως πολλαπλασιάζονταν σαν ένα καρκίνωμα, που στο τέλος θα έπνιγε κάθε παιδικό αυθορμητισμό.  "Σε λίγο θα κάνετε μαθήματα αγγλικών στα έμβρυα", είχε πει στην καλύτερή της φίλη και μητέρα της βαφτιστήρας της και είχε γελάσει σαρκαστικά. "Είναι καθήκον μας να δίνουμε στα παιδιά όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια, εφόσον οι άλλοι γονείς τα δίνουν. Αν τα άλλα παιδιά ξέρουν τρεις ξένες γλώσσες και το δικό μου δύο,  θα υπολείπεται σοβαρά και δεν θα μπορέσει να ανταγωνιστεί τους υπόλοιπους. Βλέπεις τι ανεργία υπάρχει...", είχε απαντήσει η φίλη της με τρομερή σοβαρότητα. "Είσαι ηλίθια!", είχε σκεφτεί να της φωνάξει, μα κρατήθηκε. "Είναι μόνο τριών χρόνων, είναι λίγο νωρίς να μιλάς για ανεργία και ανταγωνισμό...", είπε μόνο κι ύστερα αγκάλιασε τη βαφτιστήρα της με βαθιά αγάπη σαν να ήθελε να προστατέψει την παιδική της αθωότητα από την ίδια τη γυναίκα που έφερε στον κόσμο αυτήν την αθωότητα. Πραγματικά ένιωθε τόσο γλυκά, τόσο προστατευτικά απέναντι σε αυτή τη μικρή.
  Εκείνη δεν ήθελε να φέρει δικό της παιδί σε αυτόν τον κόσμο. Είχε πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού της πως κάποτε θα ταξίδευε στην Αφρική ή τη Νότιο Αμερική για να μοιράζει τρόφιμα σε πεινασμένα παιδιά ή θα τάιζε με μπιμπερό ορφανά ελεφαντάκια. Για να γίνει βέβαια αυτό θα έπρεπε πρώτα να έχει καταπολεμήσει την μετρίου βαθμού υποχονδρία της και την εμμονή της με το ντους και το λούσιμο. Είχε καιρό, όμως. Ένιωθε ακόμη πολύ νέα κι ας έβλεπε τα πρόσωπα των μαμάδων φιλενάδων της να αρχίζουν σιγά-σιγά να σπάνε από την αϋπνία. Ένιωθε νέα και ήταν καλά, όμως, τελευταία κάτι σε αυτό το ασταμάτητο πέρα-δώθε της ύπαρξής της είχε αρχίσει να την κουράζει. Δεν ήταν τόσο ότι ζήλευε τους οικογενειάρχες, ήταν δική της επιλογή να μην προχωρήσει σε γάμο και τεκνοποιία με έναν σύντροφο με τον οποίο θα μπορούσε να είναι ευτυχισμένη. Ένιωθε ικανοποιημένη που ήταν ένα πιόνι που περπατούσε ανάμεσα στα άλλα κουρασμένα πιόνια σιγοτραγουδώντας, όμως κάτι τελευταία είχε αρχίσει να την ενοχλεί. Παλιότερα, όπως οι περισσότεροι άνθρωποι όταν την ενοχλούσε κάτι, προσπαθούσε να το εντοπίσει στους γύρω της ή στον κόσμο. Τώρα ήξερε πως αυτό το κάτι ήταν δικό της, ολοδικό της, γεννημένο μέσα της και έτοιμο πάντα να της μάθει κάτι.
    Πήγε στο μικρό κουζινάκι της γκαρσονιέρας της και έφτιαξε καφέ. Θα κάπνιζε ευχαρίστως μα τώρα που πλησίαζε τα σαράντα ο φόβος της για τις αρρώστιες σκότωνε την ευχαρίστηση από το τσιγάρο, από αυτή τη σατανική παρέα που σε παρηγορεί σαν ένας άνθρωπος που σου κάνει τον καλό μα θα σε αρρωστήσει. Πήρε τον καφέ της λοιπόν και άνοιξε το μικρό ραδιοφωνάκι της. Ένα μπλε ψηφιακό ραδιοφωνάκι, που είχε βρει τυχαία σε κάποιο κατάστημα και αγόρασε ενστικτωδώς. Η νεαρή υπάλληλος την είχε κοιτάξει με απορία. Είναι υπερβολή να έχεις ένα μικρό ραδιοφωνάκι σε έναν κόσμο όπου μπορείς να ακούς μουσική από το κινητό ή τον υπολογιστή σου; Ή πισωγύρισμα; Αναχρονιστικό, ρομαντικό ή απίστευτα περιττό; Εκείνη ως γνήσια αρρωστοφοβική χαιρόταν απλώς επειδή το μικρό ραδιοφωνάκι δεν έχει ακτινοβολία. Και επειδή μπορούσε να αλλάζει όλη την ώρα σταθμούς. Άκουγε ένα τραγούδι και λίγο πριν τελειώσει έψαχνε άλλο. Εκνευριζόταν, όταν πετύχαινε ένα τραγούδι που αγαπούσε στη μέση ή όταν όλα τα τραγούδια της ακούγονταν απίστευτα χαζά. Όμως, συνέχιζε να ψάχνει, να ψάχνει, να αναζητά ασταμάτητα. Όπως έκανε μικρή. Τότε που υπήρχαν μικρά ραδιόφωνα. Θυμήθηκε τη νύχτα που ανακάλυψε τη μαγεία του ραδιοφώνου φερμένη από κάποια ακουστικά. Στην προεφηβεία της, στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου του πατέρα της, σε ένα ταξίδι, από το οποίο για λόγο που δεν θυμόταν έλειπε ο αδερφός της  κι έτσι μπορούσε να ξαπλώνει και να κοιτάζει τα νυχτερινά φώτα να περνούν από το παράθυρο του αυτοκινήτου και ίσως και τα αστέρια. Δεν μπορούσε να θυμηθεί αν είχε δει αστέρια σε εκείνο το ταξίδι. Μα δεν έχει και πολλή σημασία. Όταν είσαι παιδί, τα αστέρια είναι έτσι κι αλλιώς μέσα σου.
  Τα τραγούδια εναλλάσσονταν και μαζί με αυτά και η ευχαρίστηση ή ο εκνευρισμός της. Κι εκείνη άλλαζε συνεχώς σταθμούς. Αποφάσισε να αγοράσει ένα ίδιο ραδιοφωνάκι στη βαφτιστήρα της. Για να μπορεί να ακούει ό,τι θέλει. Για να νιώσει λίγο πώς είναι να επιλέγεις. Μήπως και μπορέσει κάποτε να επαναστατήσει και έτσι καταφέρει υγιώς να ενηλικιωθεί. Και τότε αναρωτήθηκε αν η ίδια είχε τελικά ενηλικιωθεί. Αν είχε όντως κάποτε επαναστατήσει. Αν τελικά μπορεί οποιοσδήποτε άνθρωπος να επαναστατήσει αληθινά και αληθινά να ενηλικωθεί. Με λύπη της ένιωσε τότε πως ακόμη κι αν κατάφερνε κάποτε να νικήσει την εμμονή της με το ντους και το λούσιμο και τον φόβο της για τα μικρόβια, ακόμη κι αν κατάφερνε να ταϊσει όλα τα στερημένα παιδιά της Αφρικής και όλα τα ορφανά ελεφαντάκια, κατά βάθος θα παρέμενε ίσως και για πάντα αυτό το μικρό κορίτσι στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου του πατέρα της. Που άλλαζε σταθμούς, που ανακάλυπτε με μανία. Που κοιτούσε τα αστέρια ή και όχι.
  Με μανία συνέχισε να αλλάζει τους σταθμούς τώρα στο μπλε ραδιοφωνάκι. Κι ύστερα η βροχή ξανάρχισε. Με ορμή χτυπούσε το τζάμι. Με ορμή τής έλεγε πως κάτι την ενοχλούσε. Κάτι όχι στους δρόμους που σε λίγο θα πλημμύριζαν και όχι στους φίλους της που μεγάλωναν τα παιδιά τους σαν να ετοίμαζαν άλογα πίστας ή καλογυαλισμένα προϊόντα σε κινούμενους διαδρόμους εργοστασίου. Κάτι ούτε καν στην ανθρώπινη φύση ή τη σημερινή κοινωνία της υπερβολής που έκανε τους φίλους της να μεγαλώνουν έτσι τα παιδιά τους. 
  Ήταν κάτι γεννημένο από την ίδια, κάτι απόλυτα δικό της, ολοδικό της. Κάτι που όταν κατάφερνε να το κοιτάξει σωστά έκρυβε για εκείνη ένα ακόμη λυπητερό, γλυκό, ανορθόδοξο, απρόσμενο καινούριο μάθημα.

Παρασκευή, 28 Δεκεμβρίου 2018

Αυστηρός κριτής και γαλήνιος

   
Ήταν Χριστούγεννα και πήγε να επισκεφθεί τη γριά μάνα του στο χωριό. Μόνος του με τα παιδιά του. Η γυναίκα του ήταν πολύ απασχολημένη με διάφορα ψώνια και την ετοιμασία του σπιτιού για την Πρωτοχρονιά. Αλλά δεν τον ένοιαζε. Πρώτον, επειδή χαιρόταν γιατί θα περνούσε χρόνο με τους γιους του, που έβλεπε πολύ λίγο λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων. Δεύτερον, επειδή τη σύζυγο συνήθως την ενοχλούσε η άνοια της μητέρας του σαν να ήταν ελάττωμα του χαρακτήρα της. "Μα είναι δυνατόν να μην με θυμάται; Τόσο καλή νύφη είμαι!", έλεγε θιγμένη με αυτό το ύφος που έπαιρνε μερικές σαν όλος ο κόσμος να είχε δημιουργηθεί για να είναι στα πόδια της. Οι δυο γιοι του, που πήγαιναν στο δημοτικό, αγαπούσαν τη γιαγιά τους. Όπως όλα τα παιδιά είχαν μια φυσική τάση να αποδέχονται το οτιδήποτε, ακόμη και μια γιαγιά που ξεχνάει τα πάντα, μπορούσαν να συνεχίσουν να την αγαπούν και να γελάνε φιλικά μαζί της, όχι κοροϊδευτικά, ούτε επειδή ένιωθαν άβολα. Σαν να ένιωθαν πως το τραγικό από το κωμικό απέχουν μια στάλα και προτιμούσαν έτσι  να γελούν αντί να κλαίνε γοερά.
    Όταν μπήκαν στο σπίτι, η γιαγιά καθόταν στο τζάκι, ήρεμη, χαμογελαστή. "Καλώς τα παιδιά", είπε γελώντας μα δεν ήξερε ποια ήταν αυτά τα παιδιά κι αυτός ο άντρας, ο γιος της, που αμήχανος την κοιτούσε και δεν ήξερε αν έπρεπε να την αγκαλιάσει. "Καθίστε, ελάτε να ζεσταθείτε. Κάνει πολύ κρύο σήμερα." Εκείνος πήρε ελπίδα. Ίσως και να μπορούσε να τον θυμηθεί έστω για λίγο. Ένιωθε τύψεις που δεν την επισκεπτόταν συχνά και η αδερφή του είχε αναλάβει σχεδόν αποκλειστικά τη φροντίδα της. Θα ήταν πολύ σημαντικό για εκείνον να αναγνώριζε η μάνα του πως πήγε να τη δει. Πως δεν την εγκατέλειψε. Πως την αγαπούσε πολύ ακόμη.
   Εκείνη τη στιγμή μπήκε μέσα η αδερφή του. "Τα άλογα τα ταϊσατε;", ρώτησε η γιαγιά. Η αδερφή του τού εξήγησε πως το ρωτούσε αυτό κάθε μέρα. Κάποτε σε αυτό το σπίτι είχαν άλογα και η γιαγιά τα τάιζε κάθε μέρα. Πλέον ήταν το μόνιμο άγχος της. "Τα τάισα, τα τάισα, μάνα, μην ανησυχείς...", είπε η αδερφή του. "Ελάτε, ελάτε να ζεσταθείτε", ξανάπε η γιαγιά. Ύστερα τον ρώτησε αν έρχονταν από το διπλανό χωριό. Ένα σφίξιμο στην καρδιά του σαν τανάλια γινόταν όλο και πιο έντονο.
    "Θυμάσαι πόσο σκληρά δούλευε;", είπε η αδερφή του, που περνώνας τόσο χρόνο με τη γιαγιά είχε αρχίσει κι εκείνη να ζει στο παρελθόν, στην αγροτική ζωή, στα παιδικά τους χρόνια. "Ναι", απάντησε εκείνος μονολεκτικά. Θυμήθηκε πως όταν μάζευαν τις ελιές η μάνα του ξυπνούσε δυο ώρες πριν από τον πατέρα του και τον μεγάλο αδερφό του για να μαγειρέψει το φαγητό που θα έπαιρναν μαζί. Τάιζε τα ζώα κι ύστερα έφευγαν. Όταν οι άντρες κατάκοποι αποφάσιζαν πως τελείωσε η δουλειά για εκείνη τη μέρα, εκείνη έλεγε, "Ελάτε, να κάνουμε κι αυτό το δέντρο!" Οι άντρες αρνιούνταν κι ύστερα γύριζαν, τους έβγαζε το βραδινό και κοιμόταν δυο ώρες αφότου είχαν κοιμηθεί εκείνοι. Εκείνος ήταν το μικρότερο παιδί, με διαφορά είκοσι χρόνων από τον μεγάλο, που είχε πεθάνει λίγο πριν την εμφάνιση της άνοιας. Δεν δούλεψε ποτέ στα χωράφια, μόνο διάβαζε για να σπουδάσει, να βρει μια δουλειά στην πόλη, να κάνει οικογένεια. Παντρεύτηκε μεγάλος κι έκανε παιδιά μεγάλος και τώρα λυπόταν τόσο που η μάνα του που τόσο ήθελε να τον δει πατέρα δεν μπορούσε να καταλάβει πως τα γελαστά αγόρια δίπλα της ήταν τα εγγόνια της.
     "Ελάτε να τραγουδήσουμε, παιδιά....", είπε η γιαγιά στα παιδιά κι άρχισε να τραγουδά ένα τραγούδι αλλόκοτο, βγαλμένο από μια εποχή μακρινή, που είχε αρχίσει να χάνεται εδώ και πολύ καιρό. Τα παιδιά την κοιτούσαν παραξενεμένα μα άκουγαν προσεκτικά. Ο μικρός δειλά τη χάιδεψε στο μπράτσο κι εκείνη χαμογέλασε.
"Είμαστε τυχεροί, είπε η αδερφή του.  Θα μπορούσε να είναι επιθετική, να αγχώνεται, να φοβάται. Είναι σχεδόν πάντα χαρούμενη. Πολλές φορές νομίζει πως υπάρχουν παιδιά τριγύρω και γελά μαζί τους."
"Μα δεν θυμάται τίποτα πια...", είπε εκείνος και δεν μπορούσε να συμμεριστεί τη θετική διάσταση της κατάστασης.
"Τι να κάνουμε; Ο Θεός τα στέλνει αυτά. Μπορούμε να κάνουμε κάτι;", είπε εκείνη με την απόλυτη, απλή πίστη του παραδοσιακού ανθρώπου στα θεία. Εκείνος, όμως, διαφωνούσε. Ήταν μορφωμένος, είχε διαβάσει πολύ και δεν μπορούσε να μην αμφισβητεί τη θεία πρόνοια βλέποντας γύρω του καθημερινά ένα κόσμο γεμάτο βία και αδικία. Είχε σταματήσει από μικρός να πιστεύει στον Θεό, μα ήταν μερικές φορές, όπως τώρα που έβλεπε τη μάνα του έτσι ή όταν καμιά φορά στον δρόμο έβλεπε κάποια γυναίκα να ζητιανεύει με ένα μωρό στην αγκαλιά που ένιωθε ένα κρύο να τυλίγει την ύπαρξή του ολόκληρη, να τυλίγει όλον τον κόσμο. Γινόταν τότε σαν ένα μικρό έντομο που αιωρείται στον ιστό μιας τεράστιας αράχνης και περιμένει να καταβροχθιστεί, μόνο που η αράχνη αυτή δεν ερχόταν ποτέ και το μόνο που έμενε ήταν η ακινησία και ο τρόμος.
    "Πάω μια βόλτα, παιδιά μείνετε με τη θεία", είπε απότομα και σηκώθηκε. Βγήκε έξω και ο ουρανός ήταν συννεφιασμένος. Του είχε σχεδόν κοπεί η ανάσα. Γιατί ένιωθε τόσο τρόμο; Μήπως δεν ήταν τελικά από αγάπη για τη μάνα του αλλά επειδή φοβόταν τα δικά του γηρατειά, επειδή αγαπούσε απλώς τον εαυτό του; Η ιδέα πως μπορεί κάποτε να βρισκόταν εκείνος καθισμένος στην καρέκλα και να μιλά για φανταστικά άλογα στα παιδιά του σφυροκοπούσε στο μυαλό του σαν κάποια άδικη τιμωρία. Όμως, μια ενοχή μέσα του βγαλμένη από τα μεγάλα βάθη της ψυχής του του ψιθύριζε με ανατριχιαστική φωνή, "Γιατί; Τι καλό έκανες εσύ στη ζωή σου για να μην αξίζεις την αδικία και την αρρώστια;" Χωρίς να το καταλάβει άρχισε να ανηφορίζει τον λόφο κι έφτασε με βήματα γρήγορα, σχεδόν μανιασμένα στο μικρό εκκλησάκι που έβλεπε από ψηλά σαν κριτής ή επόπτης όλο το χωριό.
   Όταν σταμάτησε, δεν μπορούσε να αναπνεύσει από το γρήγορο περπάτημα στην ανηφόρα. Κι όμως κάποτε ανέβαινε εδώ τρέχοντας και τραγουδώντας. Τώρα νόμιζε πως θα πέθαινε εκεί και το χειρότερο ήταν πως ένιωθε πως το άξιζε. Είχε τόσο καιρό να δει τη μητέρα του. Η αδερφή του στο τηλέφωνο τού έλεγε πόσο είχε κουραστεί από τη φροντίδα της. Εκείνος έκανε σαν να μην άκουγε. "Εκείνη θα πάρει το σπίτι, εκείνη ας τη φροντίσει", του έλεγε η γυναίκα του και όταν ήταν στις καλές της αγόραζε για τη μητέρα του παντόφλες ή νυχτικά και τα έστελνε περήφανη για την καλή της πράξη. Εκείνος, πνιγμένος στις υποχρεώσεις, χωρίς να έχει χρόνο να σκεφτεί τίποτα πέρα από το πόσα θα χρήματα θα βγάλει η επιχείρησή του κάθε μήνα για να πληρώσει το ιδιωτικό σχολείο των παιδιών, δεν είχε χρόνο για να νοσταλγήσει, ούτε καν για να μετανιώσει για κάτι. Και τώρα η ενοχή είχε βγει από την ψυχή του σαν ένα τέρας, μαύρο, αβυσσαλέο που κρυβόταν για καιρό σε κάποιο ντουλάπι  και τώρα επιτέλους ανακτούσε την τεράστια δύναμή του. 
    "Δουλεύω για το σχολείο των παιδιών, δεν κάνω τίποτε άλλο", έλεγε στην αδερφή του στο τηλέφωνο και απέφευγε να στείλει έστω και μερικά χρήματα. Η υπομονετική γυναίκα δεν απαντούσε μα αυτός το ήξερε πως εκείνη δεν την έστειλαν να σπουδάσει και την πάντρεψαν με έναν μεγαλύτερο άντρα που δεν της χάρισε παιδιά κι ύστερα από λίγο πέθανε. Το παράπονο ήταν μονίμως στο βλέμμα της κι ας μην μιλούσε ποτέ, μιλούσε εκείνο σπαρακτικά, μα εκείνος έκανε πάλι πως δεν έβλεπε, γιατί έπρεπε να δουλεύει για τα παιδιά του. "Θα έχεις κάνει το καλύτερο για τα παιδιά σου", έλεγε η γυναίκα του που χαιρόταν να κάνει παρέα με τις πλούσιες μαμάδες. "Τους δίνεις την ευκαιρία για γνώσεις και γνωριμίες, εξασφαλίζεις το μέλλον τους." Αυτός όμως έβλεπε μερικές φορές το δημόσιο σχολείο κοντά στο σπίτι τους και τα παιδιά που πήγαιναν εκεί χαρούμενα σε παρέες και τότε ένας κόμπος στον λαιμό τον έπνιγε γιατί ένιωθε πως δούλευε τόσο και στερούταν ξεκούραση, χρόνο και προσωπικές απολαύσεις χωρίς πραγματικά κανέναν ουσιαστικό λόγο.
       Βυθισμένος τώρα στη ενοχή κοιτούσε το εκκλησάκι, σαν να κοιτούσε τον ίδιο τον Θεό που ετοίμαζε για εκείνον κάποια φρικτή καταδίκη. Φοβήθηκε πως θα πάθαινε κι ο ίδιος άνοια σύντομα, πως τα παιδιά του θα τον έψαχναν στα σοκάκια της πόλης όπου θα γύριζε με το μυαλό χαμένο, ενώ ταυτόχρονα η γυναίκα του θα θρηνούσε όχι τόσο για εκείνον τον ίδιο, που είχε πάψει από καιρό να είναι εραστής και σύντροφος, αλλά για αυτό το τόσο πολύτιμο ιδιωτικό σχολείο με τις τόσες γνώσεις και τις τόσες πολλές γνωριμίες. Θα θρηνούσε για το εξασφαλισμένο μέλλον. Ένιωσε τότε σαν ένα γαϊδούρι που το είχαν φορτώσει πολύ για χρόνια και τώρα αυτό κουράστηκε και ήθελε να πετάξει τα βάρη από πάνω του μα τα βάρη είχαν γίνει ένα με το σώμα του και το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να κουνάει τα πονεμένα πόδια του νευρικά και να βαριανασαίνει.
        Κι έτσι αυτός ο κουρασμένος πατέρας, ο μετανιωμένος γιος, ο εκμεταλλευτής αδερφός, που από την εφηβεία του δεν πίστευε σε θεούς και δαίμονες και με τη λογική και την επιστήμη προσπαθούσε να ερμηνεύσει τα πάντα ψιθύρισε ξαφνικά γονατίζοντας μπροστά στο εκκλησάκι, "Συγγνώμη, Θεέ μου..."  Ύστερα έμεινε εκεί για ώρα σε μια σπάνια στιγμή συνάντησης αν όχι με τον Θεό, σίγουρα με τον εαυτό του και την ουσία της ζωής και άκουσε για λίγο τα πουλιά που τιτίβιζαν στα δέντρα, το θρόισμα των φύλλων, κάποια φορτηγά που περνούσαν μακριά κι έστελναν την ηχώ τους.
        "Μα είσαι απλώς ένας άνθρωπος, γεννημένος για να παραπλανάσαι", ίσως να του είπαν τότε τα δέντρα και τα πουλιά στη δική τους ακατανόητη γλώσσα, που αέναα συνεχίζει επί αιώνες να στέλνει στο κόσμο το μήνυμα της ζωής, ίσως και του Θεού, αν υπάρχει. Ίσως και να μην είπαν τίποτα. Εκείνος πάντως έμεινε για ώρα γονατισμένος μπροστά στο εκκλησάκι και μάλιστα για λίγο έκλαψε. Όταν κύλησε και το τελευταίο του δάκρυ, συνειδητοποίησε πως δεν είχε πάρει το μπουφάν του και πως έκανε πραγματικά πολύ κρύο. Σηκώθηκε κι άρχισε να κατηφορίζει βλέποντας για τελευταία φορά το εκκλησάκι που έμοιαζε αυστηρό και γαλήνιο ταυτόχρονα, σαν όλα να τα παρακολουθούσε, σαν όλα να μπορούσε τελικά να τα συγχωρέσει.      
        Πλησιάζοντας στο σπίτι άκουσε τη φωνή της μητέρας του να τραγουδά αυτό το παράξενο βουκολικό τραγούδι, που τραγουδούσε και πάνω από την κούνια του, μα δεν το ήξερε, γιατί τότε ήταν μωρό που δεν κατέγραφε ακόμη αναμνήσεις. Οι παιδικές φωνές των γιων του συνόδευαν τη γιαγιά κι αυτή η συνοδεία δεν ήταν παρά η ίδια η ζωή που όταν ανατρέχει στα παλιά, στα ξεχασμένα, μπορεί με δύναμη τεράστια να ριχτεί σε αυτό που θα' ρθει, στο καινούριο μέλλον, μπορεί να ριχτεί και να το αναπλάσει, να το φυτέψει, σαν κηπουρός επιμελής, σχολαστικός, που ξέρει πολύ καλά τη δουλειά του.



Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2018

Συνάντηση Mε Tον Έφηβο Εαυτό Tου

 
Εκείνο το πρωινό συνάντησε ξανά τον έφηβο εαυτό του.  Ένα νεαρό αγόρι περίμενε το τρένο φορώντας στα αυτιά του ακουστικά, το βλέμμα του σαν χαμένο έπεφτε πάνω στις ράγες και το σώμα του έγερνε σαν έτοιμο να πέσει. Ένιωσε μια μεγάλη ανάγκη να ρωτήσει το αγόρι αν ήταν καλά, μα στις μεγαλουπόλεις τέτοιο ενδιαφέρον μόνο προς παρεξήγηση είναι. Απλώς τον παρακολουθούσε με την άκρη του ματιού του να μετρά με τα μάτια αν αξίζει να ζει κανείς, να βυθίζεται στην απελπισία της εφηβείας, που είναι ίσως η πιο σκληρή περίοδος της ανθρώπινης ζωής. Οι έφηβοι είναι πολύ άπειροι για να μπορέσουν να βγουν από τον μικρόκοσμό τους, για να σκεφτούν πως ό,τι ζουν εκείνη τη στιγμή κάποτε απλώς θα έχει περάσει. Θα ήθελε τόσο πολύ να πει σε εκείνο το αγόρι πως ό,τι κι αν τον βασάνιζε, το πιο πιθανό είναι να τελειώσει ή και να εξελιχθεί σε κάποιου είδους δύναμη ή σοφία. Πως αυτή η απελπισία που έκανε τις ράγες να φαντάζουν δελεαστικές και τον θάνατο ως τη μοναδική λύση μπορεί και να καθόριζε το ποιος θα γινόταν τελικά, το τι θα επέλεγε να κάνει στη ζωή του, την ηθική του και το αν και πόσο θα συμπονούσε τους γύρω του. Μπορεί και όχι, βέβαια. Οι πιθανότητες να συμβεί κάτι ή να μη συμβεί είναι συνήθως ισόποσες και το αποτέλεσμα επηρεάζεται αρκετά από την τύχη.
  Το τρένο ήρθε κι ένα πλήθος κόσμου μπήκε στο βαγόνι, που μπήκε κι εκείνος. Ο δυστυχισμένος έφηβος χάθηκε μέσα στους πολλούς. "Τουλάχιστον δεν έπεσε στις ράγες", σκέφτηκε μα δεν μπορούσε να νιώσει ανακούφιση. Οι αναμνήσεις του είχαν ήδη ξυπνήσει, το σώμα του είχε αρχίσει να σχηματίζει κόμπους στο στομάχι και στο κεφάλι και τα δόντια του πονούσαν σαν να τα κρατούσε σφιγμένα για πάρα πολύ καιρό. Στο βάθος του βαγονιού ήταν ένας άνθρωπος από κάποια άλλη χώρα, της Μέσης Ανατολής ή και πιο μακρινή, καθισμένος σε αναπηρικό καροτσάκι. Πάνω από το κεφάλι του ήταν ο μόνος ελεύθερος χώρος που υπήρχε στο τρένο και οι κυρίες κρατούσαν τις τσάντες τους μπροστά τους και με εγρήγορση για να προλάβουν τους επιτήδειους.
  Κάποια στιγμή είδε πάλι τον έφηβο με τα ακουστικά. Χαμένος στη μουσική του, με ένα βλέμμα οργισμένο, που δεν είχε φωνή, κοιτούσε από το παράθυρο. Τίποτα γύρω του δεν τον απασχολούσε. Ο έφηβος κλεισμένος σε ένα αόρατο κουτί πάλευε με συναισθήματα και σκέψεις, η ζωή σίγουρα θα του φαινόταν σκληρή και άδικη κι εκείνος θα ένιωθε τόσο μικρός, τόσο ανήμπορος να κάνει το οτιδήποτε, τόσο καταδικασμένος. Ναι, έτσι ήταν κι εκείνος κάποτε. Οργισμένος χωρίς φωνή και επώδυνα μόνος.
  Είχε την ατυχία να γεννηθεί σε μια οικογένεια που έχασε το πρώτο της παιδί. Εκείνος μεγάλωσε στη σκιά αυτής της απώλειας, αθόρυβα γλιστρούσε στα δωμάτια του σπιτιού και στη ζωή των γονιών του με σεβασμό, μην τολμώντας να τους απασχολήσει με τα ασήμαντα δικά του θέματα. Εκείνοι πενθούσαν, το πένθος τους είχε καταλάβει όλο το σπίτι, το σπίτι ήταν σαν να μην είχε αέρα κι εκείνος τελικά σαν να μην είχε θέση στον κόσμο. Ήταν τόσο θυμωμένος με τον αδερφό του, που τους είχε εγκαταλείψει. Μπορούσε να συγχωρήσει τη λύπη των γονιών του, ήταν ανθρώπινο να μη θέλουν πια να ζουν, μα δεν μπορούσε να συγχωρήσει εκείνο το παιδί που απλώς αρρώστησε. Ίσως επειδή το είχε αγαπήσει πιο πολύ. Η οικογένεια μέσα στην κατάθλιψή της είχε απομονωθεί. Κανείς δεν μιλούσε για τον χαμένο αδελφό κι εκείνος ένιωθε πως ήταν αναγκασμένος να ζει στην πιο διαφορετική οικογένεια του κόσμου. Τα βράδια φοβόταν τη σιωπή, γιατί ήταν σχεδόν σίγουρο πως θα έσπαζε κάποια στιγμή ξαφνικά από τους λυγμούς της μητέρας του στο σαλόνι κι εκείνος τότε ευχόταν να μπορέσει να γίνει καπνός και να διαλυθεί από τις χαραμάδες. Με κάποιο μαγικό τρόπο να εξαφανιζόταν, να έφευγε. Ή έστω να κόβονταν τα αυτιά του για να μην ακούει άλλο το κλαμα.
  Τα χρόνια εκείνα δεν περνούσαν και ο έφηβος εαυτός του νόμιζε πως η ζωή ήταν κάτι σαν το μαρτύριο του Σίσυφου σε διάφορες παραλλαγές. Και πως εκείνος ήταν ο μοναδικός Σίσυφος που είχε υπάρξει ή θα υπήρχε ποτέ και το μαρτύριό του μοναδικό όσο τίποτα και γι' αυτό του ήταν ανήκουστο για αυτό να μιλήσει σε κάποιον. Στις παρέες του ήταν κι εκεί αθόρυβος. Με μια παρουσία χαμογελαστή, καλοσυνάτη, πολλές φορές κεφάτη μα μέσα ένα ηφαίστειο έβραζε και ο ουρανός του ήταν μαύρος. 
   Όσο αργά και βασανιστικά πέρασε η πρώτη του νιότη, τόσο γρήγορα πέρασαν τα επόμενα χρόνια και βρέθηκε τώρα σαράντα πέντε χρόνων, με έναν ευτυχισμένο γάμο, υγιή και χαρούμενα παιδιά, καλή δουλειά και ευτυχία. Η καλή του τύχη, η ασταμάτητη προσπάθειά του, η δημιουργικότητά του, οι άνθρωποι που ήταν κοντά του και τον αγαπούσαν μπορούσαν τώρα να του εξασφαλίσουν την ηρεμία, που τόσο του είχε λείψει, την αληθινή χαρά. Η ζωή, που απλωνόταν όλο και περισσότερο μπροστά του σαν ένας τεράστιος χάρτης, ήταν  λιγότερο δυσανάγνωστη, λιγότερο ασπρόμαυρη και είχε αμέτρητες ιστορίες, που έδειχναν τη μία και μοναδική αλήθεια που τώρα μπορούσε να σεβαστεί. Κάθε ανθρώπινη ιστορία, όσο δραματική κι αν είναι, δεν είναι παρά μια ακόμη ανθρώπινη ιστορία μέσα στις αμέτρητες και ασταμάτητες και μοναδικές ιστορίες του κόσμου. Οι άνθρωποι γύρω μας συνήθως υποφέρουν σιωπηλά και σηκώνουν βάρη που συχνά δεν μπορούμε ούτε να φανταστούμε. Κάθε πρωί φοράμε τα ωραία μας χαμόγελα για να δείχνουμε όσο το δυνατόν πιο ευτυχείς  μα τελικά όλοι μέσα τους είναι φτιαγμένοι για να νιώσουν τον πόνο και όλοι τον νιώθουν, έστω και με τρόπο διαφορετικό ο καθένας. Στριμωγμένοι σε βαγόνια με τις απώλειές μας, με τις ψυχικές και σωματικές μας αναπηρίες, με το κάθε δράμα, την κάθε μικρή ή μεγάλη λύπη που πέρασε ποτέ από την καρδιά μας, την κάθε οργή που ξέσπασε ή περιμένει να ξεσπάσει, απλώς ταξιδεύουμε.  Ασφυκτικά κοντά στους άλλους μα κατά βάθος τόσο μόνος του ο καθένας. Κι ίσως υπάρχει λόγος που οι άνθρωποι συνήθως υποφέρουν σιωπηλά. Είναι πολύ πιο εύκολο να είσαι τυπικός από το να μοιραστείς ένα βάσανο και επίσης δεν είναι πολλοί οι άνθρωποι που αντέχουν να έχουν συνεχώς απέναντί τους την οδύνη.
  Με το βλέμμα του γύρεψε για ώρα τον έφηβο με τα ακουστικά. Τον εντόπισε με το ίδιο χαμένο βλέμμα. Για λίγο η μελαγχολία του νεαρού καθρέφτισε τη δική του αστείρευτη μελαγχολία, που τον συντρόφευε ακόμη και στην πιο υπέρτατα ευτυχισμένη στιγμή. Μα την είχε εδώ και καιρό αποδεχτεί. Είχε γίνει τόσο φίλη του, που μερικές φορές γελούσε μαζί της, όπως δυο φίλοι που γνωρίζονται αληθινά πολύ καλά. Ήταν μέσα του γιατί κάποτε την ανέπνευσε, ένα καλά κρυμμένο μυστικό μέσα στην τόσο όμορφη ζωή του. Μα δεν τον ενοχλούσε πια. Πώς μπορούν άλλωστε να ενοχλούν έναν ώριμο και λειτουργικό ενήλικα δυο παιδικά απορημένα μάτια;
  Ο άντρας που βρισκόταν στο αναπηρικό καρότσι κατέβηκε από το τρένο. Κάποιοι επιβάτες του άνοιξαν χώρο σαν πρόθυμοι να βοηθήσουν κι εκείνος τους χαμογέλασε σαν να μη χρειαζόταν πραγματικά καμία βοήθεια. Λίγο μετά θα κατέβαινε και ο έφηβος. Είχε γίνει τόσο ένα με τη μουσική που τα ακουστικά ήταν σαν μια προέκταση των αυτιών του. Σηκώθηκε κι εκείνος και βρέθηκε δίπλα του. Στο τζάμι της πόρτας είδε τις μορφές τους. Ήταν στο ίδιο ύψος, με παρόμοιο σωματότυπο. Ο νεαρός είχε πυκνά μαλλιά και αρυτίδιαστο πρόσωπο μα ούτε να διανοηθεί μπορούσε πως κάποια μέρα θα τα νοσταλγούσε.
   Όταν άνοιξε η πόρτα ο έφηβος τον έσπρωξε κατά λάθος για να περάσει.
"Συγγνώμη...", είπε με ενοχή που θα ταίριαζε στο μεγαλύτερο αμάρτημα του κόσμου.
"Δεν πειράζει, απάντησε εκείνος. Ό,τι κι αν είναι, στ'αλήθεια δεν πειράζει." Ξαφνιάστηκε κι ο ίδιος ακούγοντας τα λόγια του.
Ο νεαρός τον κοίταξε απορημένος κι ύστερα με το ένα χέρι τοποθέτησε το ένα ακουστικό καλύτερα στο αυτί του μη σταματώντας,όμως να τον κοιτάζει. Εκείνος του χαμογέλασε με το πιο ζεστό, το πιο γλυκό χαμόγελο που βρέθηκε ποτέ στο στόμα του και με το χέρι του άγγιξε τον νεανικό ώμο. 
    Ύστερα περπάτησε ως τη λεωφόρο ανάλαφρα και η μελαγχολία του θα χανόταν κι αυτή σε λίγο μέσα στο πλήθος, μέσα στην ακατάπαυστη βοή της πόλης.

Κυριακή, 18 Νοεμβρίου 2018

ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΠΥΘΩΝΑΣ



Οι πρώτες ακτίνες του ήλιου άρχισαν να μπαίνουν από τις κουρτίνες της κρεβατοκάμαράς του. Τις ένιωσε στα μάτια του και γύρισε από την άλλη μεριά του μεγάλου διπλού κρεβατιού. Με τα χέρια του ψηλάφισε το κενό δίπλα του. Η Λήδα δεν ήταν εκεί. Άνοιξε τα μάτια με τρόμο. Άρχισε να κοιτάζει το δωμάτιο προσπαθώντας να βρει κάτι δικό της, όμως μάταια. Κανένα πεταμένο ρούχο, κανένα βιβλίο πουθενά, ούτε η καφέ κοκάλινη χτένα της πάνω στο κομοδίνο. Ήταν, λοιπόν, αλήθεια. Η Λήδα τον είχε αφήσει. Χωρίς να τον κοιτάξει στα μάτια, χωρίς να του πει λέξη, γράφοντας του μόνο ένα άψυχο σημείωμα με λίγες εξηγήσεις.
            Αναρωτήθηκε γιατί δεν είχε υποψιαστεί τίποτε. Κι ύστερα  θυμήθηκε κάποια βράδια τον τελευταίο καιρό. Εκείνος ξυπνούσε μέσα στην νύχτα και την ένιωθε ανήσυχη. Στριφογύριζε στο κρεβάτι ή κάπνιζε σκεφτική. Όταν υποψιαζόταν πως την κοιτούσε, κουκουλωνόταν με το πάπλωμα ή έσβηνε το τσιγάρο με γρήγορες κινήσεις κι έκανε πως κοιμόταν.  Κι ύστερα σκέφτηκε τα πρωινά πριν καιρό που κοιμόταν ήσυχη δίπλα του, κουλουριασμένη σαν μωρό. Ήταν η ευτυχία του αυτή η αίσθηση ότι ήταν δικιά του, ότι τον αγαπούσε, ότι μοιράζονταν το ίδιο δωμάτιο, το ίδιο κρεβάτι, την ίδια ζωή. Αυτά τα δύο χρόνια που έζησαν μαζί, ναι, μπορούσε να πει πως ήταν η όλη η ευτυχία που μπορούσε να ζήσει και  που τώρα είχε χάσει οριστικά.
            Όλοι ήταν αρνητικοί σε αυτό το γάμο, τους είχαν πολεμήσει. Οι γονείς της, οι συγγενείς του, οι φίλοι τους. Τριάντα χρόνια τους χώριζαν, αλλά κανείς δεν έβλεπε το πόσα τους ένωναν. Όλοι έλεγαν πως αυτός ο γάμος δεν είχε μέλλον. «Πως είναι δυνατόν να παραβλέπει τα χρόνια, τη φύση, την ίδια τη ζωή; Θα πάρει ένα κοριτσάκι και θα το κλείσει σ’ ένα σπίτι για να γεράσει μαζί του; Για πόσο νομίζει πως θα αντέξει η μικρή, για πόσο καιρό θα αντιστέκεται στα νιάτα της;» θυμήθηκε τώρα με πίκρα τα λόγια ενός συναδέλφου του, που είχε ακούσει κατά λάθος και που τότε είχε αποδώσει με ευκολία στη ζήλια.  Εκείνη με το θράσος, που η ηλικία της επέτρεπε να έχει, δήλωνε πως ζούσε μόνο το παρόν. Και πως το παρόν της ήταν εκείνος. Πως τον είχε ερωτευτεί από την πρώτη στιγμή που τον είδε να μπαίνει στη μεγάλη αίθουσα του πανεπιστημίου με τη δερμάτινη τσάντα του και τις χειρόγραφες σημειώσεις του. Πως την πρώτη φορά που της μίλησε τα πόδια της έτρεμαν και η καρδιά της χτυπούσε δυνατά σαν έτοιμη να εκραγεί. Πως τρία χρόνια προσπαθούσε να καταπολεμήσει τον έρωτα της για εκείνον βγαίνοντας με σαχλούς συνομήλικους και πως η ημέρα που αποφάσισε να του μιλήσει για τα συναισθήματα της ήταν η πιο σημαντική ημέρα της ζωής της. Για ένα χρόνο κρύβονταν μέχρι εκείνη να τελειώσει το Πανεπιστήμιο και ύστερα  παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο χωρίς καθόλου καλεσμένους με μάρτυρες τη μοναδική της φίλη που δεχόταν τη σχέση τους και τη Μάριον, τη δική του αγαπημένη φίλη από τα φοιτητικά χρόνια, που ήρθε από την Αμερική μόνο και μόνο για να τους παντρέψει ενθουσιασμένη από τη ρομαντική τους ιστορία.
            Κοίταξε το ρολόι στο κομοδίνο, ήταν πολύ νωρίς. Ήταν Σάββατο, δεν είχε μάθημα, έκλεισε τα μάτια και προσπάθησε να ξανακοιμηθεί. Στο μυαλό του, όμως, γυρόφερνε το σημείωμα με τα πλαγιαστά γράμματα που είχε αφήσει το προηγούμενο πρωί η Λήδα πάνω στο τραπέζι της κουζίνας.
«Προσπάθησα, αλλά δεν αντέχω άλλο. Έχω μπροστά μου να ζήσω μια ζωή, που εσύ έχεις ήδη ζήσει. Δεν είμαι πια ερωτευμένη μαζί σου. Θέλω να βρω τον εαυτό μου. Η απόφαση μου είναι οριστική, μην ψάξεις να με βρεις. Θα λείψω για λίγο στο εξωτερικό, όταν γυρίσω, θα επικοινωνήσω μαζί σου για το διαζύγιο.  Λυπάμαι που ήρθαν έτσι τα πράγματα, φαίνεται πως όλοι είχαν δίκιο, ήμασταν τυφλοί. Να προσέχεις
Είχε νιώσει ένα φριχτό  πόνο στο στήθος. Είχε σκίσει το σημείωμα και είχε πετάξει μια καρέκλα κάτω. Κι ύστερα είχε καθίσει στο τραπέζι, είχε βάλει το κεφάλι του μέσα στα χέρια του κι είχε αρχίσει  να κλαιει με λυγμούς σαν μικρό παιδί, όπως ποτέ δεν είχε κλάψει στη ζωή του.
            Ναι, εκείνος δεν είχε καταλάβει το μέγεθος τους, αλλά  είχαν προβλήματα τον τελευταίο καιρό. Η Λήδα είχε αλλάξει. Ήταν συνεχώς κακοδιάθετη και μιλούσε πολλές ώρες στο τηλέφωνο με τις φίλες της, όταν εκείνος πλησίαζε σταματούσε απότομα και σαν να άλλαζε θέμα. Του ζητούσε συνέχεια να βγαίνουν και παραπονιόταν πως η ζωή της ήταν βαρετή. Τον παρακαλούσε να γυρίσουν την Ευρώπη με το τρένο το καλοκαίρι. Κι εκείνος ένιωθε κουρασμένος. Και γέρος. Κοιτούσε με πίκρα κάθε καινούρια άσπρη τρίχα που εντόπιζε στα  μαλλιά του. Μισούσε το πρόσωπο του και τις μικρές ρυτίδες γύρω από τα μάτια του. Μισούσε το σώμα του που είχε αρχίσει κι αυτό να τον προδίδει. Ξεφύλλιζε τα παλιά του άλμπουμ, τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες με το ωραίο ανάστημα, τα κατάμαυρα μαλλιά και τα  ρούχα, που εκείνης της φαίνονταν αστεία και παλιομοδίτικα. Γιατί να μη με γνωρίσει έτσι, αναρωτιόταν. Κι ύστερα έκλεινε πάλι τα άλμπουμ νιώθοντας κάτι σαν θλίψη, που τότε που ήταν νέος και όμορφος, πέρασε τη ζωή του χαμένος μέσα σε βιβλία χωρίς να επιτρέπει ούτε για λίγο στον εαυτό του την ανεμελιά και τον έρωτα.
            Η Λήδα τώρα βρισκόταν σε κάποιο τρένο στην Ευρώπη κι εκείνος ένιωθε γέρος όσο ποτέ. Του ήταν αδύνατο να κοιμηθεί πάλι. Σηκώθηκε και πήγε στην κουζίνα να φτιάξει καφέ. Δεν ήθελε να σκέφτεται, δεν ήθελε να θυμάται. Κάθισε στο τραπέζι και άρχισε να κοιτάζει στο κενό. Πέρασε έτσι αρκετή ώρα, αν και απροσδιόριστο το  πόση ακριβώς,  μέχρι που χτύπησε το τηλέφωνο. Αναρωτήθηκε ποιος να ήταν. Δεν είχε όρεξη να μιλήσει σε κανέναν. Σκέφτηκε να μην απαντήσει. Κι ύστερα μια μικρή ελπίδα γεννήθηκε μέσα του. Η Λήδα. Είχε μετανιώσει  και τον έπαιρνε να του πει πως τον αγαπούσε. Γυρνούσε στο σπίτι.
«Hellooo there…» ένιωσε τη γνωστή φωνή της Μάριον σα γερή γροθιά στο στομάχι.
Δεν απάντησε.
«Συγνώμη για την ώρα. Μόλις έφτασα.»
«Που έφτασες;» τη ρώτησε απορημένος.
«Απέχω μόλις μια ώρα από το σπίτι σου. Ετοίμασε καφέ, παίρνω ταξί κι έρχομαι. Byeee…»
            Η Μάριον. Απρόβλεπτη όπως πάντα. Οι κοινοί τους φίλοι την έλεγαν τρελή. Η αλήθεια είναι πως πάντα ήταν αρκετά εκκεντρική, αλλά την αγαπούσε γι’ αυτό, γιατί έτσι συμπλήρωναν ο ένας τον άλλον. Είχε κάνει τρεις γάμους, ο πρώτος της σύζυγος πέθανε πριν προλάβει να τον αγαπήσει, ο δεύτερος και ο τρίτος  την εγκατέλειψαν για μικρότερες, αφήνοντας της, όμως, τεράστια διατροφή, κάτι που της επέτρεψε να σταματήσει τη δουλειά της και να αρχίσει να γυρίζει τον κόσμο. Το πάθος της ήταν η Αφρική. Και τα άγρια ζώα. Στο σπίτι της είχε έναν μαύρο  πύθωνα με μεγάλες κίτρινες βούλες και μικρό τριγωνικό κεφάλι. Τον είχε δει σε φωτογραφίες, που του είχε στείλει η Μάριον. Ήταν ακόμη μικρός, αλλά του προκαλούσε ανατριχίλα. Τεό, τον έλεγε και μιλούσε γι’ αυτόν σαν να ήταν παιδί ή εραστής της. Τον είχε σε ένα τεράστιο γυάλινο κουτί, αλλά πολλές φορές τον έβγαζε έξω και  χάιδευε το σκληρό του δέρμα. Θα της περάσει κι αυτό, σκεφτόταν στην αρχή, καθώς από το σπίτι της Μάριον είχαν περάσει κατά καιρούς άπειρα κατοικίδια, με τα οποία αρχικά ενθουσιαζόταν, αλλά στο τέλος βαριόταν και κάπου χάριζε. Ωστόσο, όσο ο πύθωνας μεγάλωνε, τόσο η Μάριον τον αγαπούσε περισσότερο και μιλούσε με πάθος και αγάπη γι’ αυτόν.
            Μπήκε στο μπάνιο και έκανε ένα ντους. Ήθελε να τον βρει περιποιημένο η φίλη του. Παρά την κακή του διάθεση, χάρηκε πολύ που θα την έβλεπε. Ήταν ο μόνος αληθινός δικός του άνθρωπος και μπορούσε να τον καταλάβει καλύτερα από τον καθένα. Το νερό έπεφτε στο σώμα του και σαν να άρχιζε να καθαρίζει το μυαλό του. Ναι, με τη Μάριον,  όλα μπορούσε να τα αντιμετωπίσει. Τόσα χρόνια φίλοι  είχαν περάσει τόσα μαζί, ακόμη κι αν από ένα σημείο και μετά τους χώρισε η απόσταση. Η φιλία τους άντεξε αυτή τη δοκιμασία, άλλωστε περνούσαν σχεδόν μαζί τα καλοκαίρια τους. Από ένα σημείο και μετά με τη νέα τεχνολογία, μπορούσαν να συνομιλούν καθημερινά, να είναι ο ένας στη ζωή και τα συναισθήματα του άλλου. Κι αυτό ήταν κάτι που πολλές φορές ζήλευε η Λήδα.
«Μήπως είστε ερωτευμένοι εσείς οι δύο για χρόνια και δεν το έχετε καταλάβει;» τον ρωτούσε κοροϊδευτικά όποτε τον έβλεπε να της γράφει.
«Τι ανοησίες είναι αυτές που λες!» της απαντούσε απότομα και συνήθως έκλεινε τον υπολογιστή.
«Είναι ανάγκη τότε να σου γράφει κάθε μέρα αν τάισε το Τεό της με χαμστεράκια;» η ειρωνεία της σαν να έστριβε ένα μαχαίρι στην καρδιά του. Θύμωνε και τον έπιανε το παράπονο, η Μάριον ήταν τόσο καλή μαζί της και την είχε αποδεχτεί όσο κανένας κι εκείνη έκανε σαν κακομαθημένο κοριτσάκι. Ήταν οι μοναδικές φορές που θύμωνε μαζί της, αλλά ο έρωτας του συνήθως υπερίσχυε και σχεδόν αμέσως τη συγχωρούσε.
«Μακάρι να μπορούσες να τη γνωρίσεις καλύτερα, είναι σπάνιος άνθρωπος. Και μην κοιτάς που μοιάζει να είναι σε ένα δικό της κόσμο, είναι  πολύ ευαίσθητη και πολύ πληγωμένη κατά βάθος» της έλεγε, αλλά η Λήδα τον αγνοούσε και συνέχιζε με κάποιο σαρκαστικό σχόλιο, οπότε εκείνος άλλαζε κουβέντα, γιατί δεν ήθελε να νιώθει πως έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα στις δύο γυναίκες που αγαπούσε πιο πολύ στη ζωή του.
            Φόρεσε απλά, αλλά όμορφα ρούχα, ωστόσο δεν έμεινε ικανοποιημένος με την εικόνα του  στον καθρέφτη, που ήταν τελευταία ο μεγάλος και απειλητικός  εχθρός του. Μπορούσε να στέκεται για ώρες κοιτάζοντας με αποδοκιμασία το είδωλο του, αλλά τον διέκοψε το κουδούνι που χτύπησε. Έτρεξε να ανοίξει στη φίλη του και ακούγοντας τα τακούνια της στο πάτωμα ένιωσε το γνώριμο καρδιοχτύπι που συνόδευε κάθε συνάντηση τους μετά από καιρό.
            Εκείνη μπήκε φορώντας κομψά και ακριβά ρούχα, όπως πάντα, αλλά κάτι στο βλέμμα της ήταν διαφορετικό. Τον αγκάλιασε σφιχτά και την ένιωσε σαν έτοιμη να βάλει τα κλάματα. Λίγο μετά τραβήχτηκε από πάνω του και βυθίστηκε σε μια πολυθρόνα.
«Είμαστε μόνοι μας; Η Λήδα ;» κοίταξε γύρω εξονυχιστικά.
«Ξέρεις, νομίζω πως ήρθες την κατάλληλη ώρα. Θα σε έπαιρνα τηλέφωνο να σου πω...»
«Τι συνέβη;» το πρόσωπο της αναστατώθηκε.
«Έφυγε. Θέλει να χωρίσουμε. Δεν μπορώ, λεει, να της  δώσω αυτά που χρειάζεται και δεν μπορεί να κάνει άλλη υπομονή. Αυτή η καταραμένη διαφορά ηλικίας. Είχαν δίκιο όλοι! Να ήμουν δέκα χρόνια νεότερος!»
«Θεέ μου, λυπάμαι τόσο! Πως είσαι εσύ; Πόσο σε καταλαβαίνω» τον αγκάλιασε κι ένιωσε τόσο όμορφα στην αγκαλιά της, που ευχήθηκε να μην τελείωνε ποτέ.
«Μην ανησυχείς, θα το αντιμετωπίσουμε μαζί.»
«Θα φύγεις κι εσύ και θα μείνω μόνος και τότε δεν ξέρω τι θα κάνω...»
«Δε θα φύγω. Αποφάσισα να γυρίσω στην Ελλάδα. Δεν υπάρχει τίποτα που να με κρατάει εκεί. Το μόνο που γνώρισα ήταν προδοσία. Θέλω να γεράσω εδώ που μεγάλωσα.»
            Σήκωσε το βλέμμα της και την κοίταξε προσεκτικά. Τα μάτια της είχαν βουρκώσει. Και ήταν τόσο όμορφα έτσι βουρκωμένα τα γαλάζια της μάτια, για μια στιγμή νόμισε πως γύρισαν πίσω, τότε που ήταν νέοι, τότε, πολύ παλιά, που ίσως και να ήταν λίγο ερωτευμένος μαζί της. Όμως αυτή η στιγμή πέρασε γρήγορα και η εικόνα της Μάριον άλλαξε, το δέρμα της ασφυκτιούσε κάτω από τα στρώματα πούδρας, που δεν κατάφερνε να κρύψει τις μικρές ρυτίδες στο μέτωπο και γύρω από τα  χείλη της, τα μαλλιά της είχαν κάπως χαλάσει από τις πολλές βαφές, αλλά δεν ήταν αυτά,  ήταν κάτι στα μάτια της που φώναζε «γέρασα, γέρασα  και είμαι μόνη!».
 «Συνέβη κάτι; Πως το αποφάσισες έτσι ξαφνικά;» της χάιδεψε τρυφερά τα μαλλιά.
«Συνέβη, αλλά ντρέπομαι να στο πω. Ωστόσο, δεν αντέχω, μόνο εσένα έχω και μόνο εσύ ξέρω πως δε θα με κρίνεις και θα με καταλάβεις. Λυπάμαι που το λεω, αλλά χαίρομαι που δεν είναι εδώ η Λήδα, μπροστά της δε θα μπορούσα να μιλήσω.»
Στο άκουσμα του ονόματος της Λήδας κάτι ένιωσε, αλλά το έδιωξε και συγκεντρώθηκε στα λόγια της φίλης του.
«Ο Τεό κάποιες φορές  τα βράδια τον έβγαζα από το κουτί του και τον άφηνα να κοιμάται κουλουριασμένος στα πόδια μου. Ένιωθα όμορφα, ένιωθα πως δεν είμαι μόνη. Το έκανα συχνά αυτό μέχρι που ένα πρωί ξύπνησα και τον είδα απλωμένο δίπλα μου. Συνειδητοποίησα πόσο μεγάλωσε, αλλά πριν προλάβω να τον χαϊδέψω, εκείνος κουλουριάστηκε πάλι σαν να έκανε πως κοιμάται. Δεν έδωσα σημασία, αλλά αυτό συνέβη κι άλλες φορές. Ανησύχησα μήπως του συνέβαινε κάτι και πήγα στον κτηνίατρο, θυμάσαι, αυτόν τον κτηνίατρο, που είχα βρει, που ήξερε από φίδια...»
«Ήταν άρρωστος;»
«Ο κτηνίατρος με κοίταξε κάπως αποδοκιμαστικά και μου είπε πως ο Τεό πρέπει να θανατωθεί, πως με μετρούσε. Δεν κατάλαβα και  τον ρώτησα τι εννοούσε. Και αυτό που άκουσα, δεν μπορούσα να το πιστέψω.» Έκανε μια παύση και η φωνή της βγήκε αδύναμη.
«Μετρούσε να δει αν χωρούσα. Θα με έπνιγε και θα με κατάπινε...»
Ανατρίχιασε. Φαντάστηκε τη Μάριον κοιμισμένη και το μαυροκίτρινο ερπετό δίπλα της. Να την τυλίγει αργά στις σπείρες του και να την πνίγει. Κι ύστερα...
Ήταν φοβερό. Ήταν σοκαρισμένος και δεν μπορούσε να πει κουβέντα. Η Μάριον συνέχισε.
«Θα έβρισκαν τον Τεό  ποιος ξέρει πότε διογκωμένο με μένα μέσα του. Είδα ένα ντοκιμαντέρ μετά από αυτό. Έδειχνε ένα πύθωνα να κυνηγάει μια τίγρη. Έδειχνε την πάλη τους όταν προσπαθούσε να την πνίξει. Είχε απίστευτη μυϊκή δύναμη. Και μετά την κατάπινε ολόκληρη. Ήταν φοβερό. Θα πέθαινα και εγώ, η ίδια με την απερισκεψία μου  θα είχα προκαλέσει το θάνατο μου. Πως μπόρεσα να πάρω ένα άγριο ζώο και να το κλείσω σ’ ένα διαμέρισμα νομίζοντας πως θα ξεχάσει την ίδια του τη φύση;»
Η Μάριον σκούπιζε τα μάτια της κι εκείνος γύρισε και την κοίταξε σαν να την έβλεπε για πρώτη φορά.  Θα την έχανε, αυτή η σκέψη τον διέλυε. Ένιωσε στο σώμα του ένα γλυκό τρέμουλο, σαν να ξυπνούσε από μέσα του ένα αίσθημα πολύ παλιό και καλά θαμμένο. Μια δύναμη τον έσπρωχνε να τη φιλήσει. Δεν τόλμησε, αλλά την έσφιξε στην αγκαλιά του.
«Έλα, είμαστε μαζί τώρα. Μακριά από όλα αυτά που σε πρόδωσαν. Θα είμαστε όπως παλιά, θα δεις...».
            Εκείνη την ώρα άκουσε το κλειδί να γυρίζει. Η Μάριον τραβήχτηκε και σκούπισε τα τελευταία  της δάκρυα. Σαν να φόρεσε ξαφνικά μια μάσκα, το πρόσωπο της άλλαξε. Η Λήδα ακούμπησε κάτω τη βαλίτσα της και τους κοίταξε παραξενεμένη.
«Μάριον. Δεν ήξερα ότι είσαι εδώ.»
«Γεια σου, Λήδα. Ναι, γύρισα. Οριστικά πια.»
Οι τρεις τους παρέμειναν αμίλητοι. Η σιωπή τους σαν να κράτησε για ώρες. Εκείνος ένιωσε τα διάφορα συναισθήματα μέσα του να μετατρέπονται σε έναν οξύ πόνο που διαπέρασε το κεφάλι του. Η Μάριον σηκώθηκε κι έφτιαξε τη φούστα της. Χαμογελούσε στη Λήδα και τίποτα πάνω της δε θύμιζε το πόσο ευάλωτη και πληγωμένη έκλαιγε πριν λίγα λεπτά στην αγκαλιά του.
«Καλύτερα να σας αφήσω μόνους», είπε.
Η Λήδα έψαχνε κάτι να πει.
«Ο Τεό τι κάνει;» ήταν το μόνο που σκέφτηκε.
«Τον χάρισα σε ένα  ζωολογικό κήπο» απάντησε η Μάριον αδιάφορα. Κι ύστερα γύρισε και τον κοίταξε.
«Όποτε μπορείς, τηλεφώνησε μου. Θα χρειαστώ βοήθεια τώρα που ψάχνω για σπίτι στην πόλη.»
            Έκλεισε την πόρτα πίσω της. Η Λήδα τον πλησίασε δειλά.
«Συγνώμη, αγάπη μου, δεν ξέρω τι μ’ έπιασε, δεν μπορώ χωρίς εσένα» είπε και τον αγκάλιασε σφιχτά. Ένιωθε τα χέρια της να τον τυλίγουν σαν  δυνατό σώμα φιδιού.  Τα μάτια του έμειναν καρφωμένα στην πόρτα. Μαζί με το γνώριμο ήχο των ψηλών τακουνιών της Μάριον ένιωσε να σβήνει μέσα του και ο παλιός ξεχασμένος του πόθος. Αφέθηκε στην αγκαλιά της Λήδας σαν να αφηνόταν στο θάνατο.

           

Κυριακή, 28 Οκτωβρίου 2018

Ο Καλλιτέχνης

Εγώ τον είδα από μακριά μια μέρα
Ήταν σαν όλους
Με ένα σώμα ίδιο σαν όλα
Σκυφτό, θαμπό και λυπημένο




Με πρόσωπο χλωμό κι ωραίο
Πολλές φορές χαμογελούσε
Με καλοσύνη
Σαν να ενδιέφεραν αληθινά τόσο
Όσα ακούει κανείς συνήθως
Μες στις πολύβοες παρέες
Μες στις οθόνες
Μέσα στα ανιαρά σχολεία

Στο τρένο μόνος στριμωχνόταν
Ανάμεσα σε τόσους, τόσους στριμωγμένους
Μα να καμιά φορά παρατηρούσα
Το βλέμμα του από το παράθυρο να φεύγει
Να ταξιδεύει
Ναι, θα ορκιζόμουν πως ξαφνικά χανόταν
Το πέταγμα ενός πουλιού
Αρκούσε
Σε όνειρα για να πετάξει

Μες στο βαγόνι ο καλλιτέχνης στριμωγμένος
Ένας σαν όλους
Ένας με φόβο μέσα του, όπως όλοι
Γινόταν ένα αχόρταγο παιδί και πάλι
Τον κόσμο αχόρταγα που ανακαλύπτει
Που θέλει με τα χέρια του τα ίδια
Να δώσει χρώμα, ιδέες, τη φωνή του
Στο φευγαλέο, στο τίποτα και όμως
Στο πιο υπέροχο, πολύτιμο λεπτό του
Που όπως όλα τα λεπτά, όλες οι σκέψεις
Αόρατο σε λίγο θα πετάξει

Και έτσι τόσο στριμωγμένος, ένας σαν όλους
Ο καλλιτέχνης κάτι σκαρφιζόταν
Κάτι γινόταν άξαφνα, για λίγο
Το πιο υπέροχα σπουδαίο που μπορούσε
Να δώσει
Η ίδια του η ζωή και η ύπαρξή του

Κι ύστερα ερχόταν η ώρα να κατέβει
Μαζί με άλλους, ένας σαν όλους
Γλιστρούσε αθόρυβα στον δρόμο
Μα εγώ, ναι, από μακριά κοιτούσα
Και θα ορκιζόμουν
Πως έτσι όπως η συνηθισμένη η μορφή του περπατούσε
Σκυφτή, θαμπή και λυπημένη
Άφηνε πίσω μελωδία
Μια πινελιά ή ένα ποιήμα
Πιστέψτε με, σας λέω, το είχα ακούσει
Το είχα δει με τα δικά μου τα συνηθισμένα μάτια

Και από τότε, ναι, δεν έπαψα, σας λέω
Σε όποιο πλήθος συναντώ
Να τον γυρεύω


Σάββατο, 20 Οκτωβρίου 2018

Ένα κουρνιασμένο, μικρό φθινόπωρο

Ήταν η προτελευταία Παρασκευή του Οκτωβρίου κι εγώ για κάποιον απροσδιόριστο λόγο δεν ήθελα να πάω στη δουλειά. Τηλεφώνησα και είπα πως ήμουν άρρωστος. Προσπάθησα να θυμηθώ πότε ήταν η τελευταία φορά που δεν πήγα στη δουλειά επειδή ήμουν άρρωστος και θυμήθηκα πως δεν υπήρξε ποτέ τέτοια στιγμή. Εργαζόμουν επί  δεκαέξι χρόνια σε αυτήν την οικογενειακή επιχείρηση. Ήμουν καλός υπάλληλος, με κατανόηση και χωρίς πολλές απαιτήσεις. Δεν έχω οικογένεια. Ποτέ δεν κούρασα τα αφεντικά μου με παράπονα, ούτε και ζήτησα ποτέ αύξηση. Όταν στις αρχές της οικονομικής κρίσης  μείωσαν τον μισθό μου, το δέχτηκα κατανοώντας πως ήμασταν ένα καράβι και πως για να μη βουλιάξουμε έπρεπε όλοι να κάνουμε θυσίες. Δεν έχει σημασία τι εμπορεύεται αυτή η οικογενειακή επιχείρηση. Ό,τι κι αν πουλάς, ό,τι κι αν αγοράζεις, πουλάς και αγοράζεις. Αυτό κάνεις. Πρέπει βέβαια να βρεις τρόπους να διαφημιστείς, να φροντίζεις ώστε να πληρώνεσαι από τους πελάτες σου και να είσαι κι εσύ τυπικός στις πληρωμές των προμηθευτών σου. Δεν θα σας κουράσω άλλο με αυτά. Τι σημασία έχουν; Έτσι ένιωσα εκείνη την Παρασκευή. Πως δεν είχα κανέναν απολύτως λόγο να πάω στη δουλειά μου. Πως δεν υπάρχει τίποτα το αληθινά σημαντικό στο να πουλάς και να αγοράζεις.
Έφτιαξα τον καφέ στο μπρίκι, όπως με έμαθε κάποτε να τον φτιάχνω ο παππούς μου, και βγήκα στο μπαλκόνι. Η διάθεσή μου ήταν απροσδιόριστη. Δεν ήθελα τίποτα. Μόνο να καθίσω στο μπαλκόνι και να πιω τον καφέ μου. Μα πόσο θα διαρκούσε αυτό; Συνήθως έπινα τον πρωινό καφέ μου όρθιος και όχι ολόκληρο. Βιαζόμουν, δεν αργούσα ποτέ στο γραφείο. Μα εκείνη την Παρασκεύη αυτός ο καφές έγινε κάτι σπουδαίο. Σαν να ήταν το πιο σημαντικό πράγμα που θα έκανα ποτέ. Μα πραγματικά, ήταν όλα αυτά πολύ περίεργα.
Απέναντι από το μπαλκόνι μου βρίσκεται ένα δέντρο. Ήταν ο λόγος που επέλεξα αυτό το διαμέρισμα. Είχα βρει στην ίδια τιμή ένα πιο καινούριο και πιο μεγάλο. Όμως, δεν είχε απέναντί του ένα δέντρο. Ο παππούς μου έλεγε πως το μόνο που χρειαζόταν να βλέπει στη ζωή του ήταν ένα δέντρο. Όταν ήμουν μικρός, τον είχα ρωτήσει κάποτε αν είχε ταξιδέψει. Μου είπε πως για κάποια χρόνια ήταν ναυτικός. Είχε δει αρκετά μέρη. Πίστευε όμως με πάθος μετά τα τόσα που είχε δει πως το μόνο που χρειαζόταν να βλέπει ήταν ένα δέντρο. Με ένα δέντρο απέναντί του, θα ήταν πάντα ευτυχισμένος. Δεν έλεγε ψέματα. Τον βρήκαν πεθαμένο στη μικρή αυλή του κάτω από μια νερατζιά. Χαμογελούσε. Το σπίτι του ήταν σε μια φτωχική, προσφυγική συνοικία. Το τσιμέντο είχε πνίξει τα πάντα. Μα η μικρή νερατζιά είχε καταφέρει να επιζήσει. Μαζί της κράτησε το χαμόγελό του ως το τέλος. Αυτά θυμόμουν κοιτάζοντας το δέντρο απέναντι από το δικό μου σπίτι. Ναι, έχοντας πάντα στο μυαλό μου τα λόγια του παππού μου είχα επιλέξει να ζω απέναντι από ένα δέντρο. Μα πότε το είχα κοιτάξει; Ποτέ ως τότε.
Έτσι για πρώτη φορά εκείνο το πρωινό της Παρασκευής κοίταξα το δέντρο μου. Μου φάνηκε τόσο όμορφο. Πράσινο. Καμαρωτό. Με φύλλα που σχεδόν χόρευαν. Με φύλλα που είχαν κιτρινίσει λίγο. Μέσα σε αυτό το μπέρδεμα των εποχών βρήκα για λίγο το φθινόπωρο. Κουρνιασμένο σαν ένα μικρό αγοράκι, που το έχουν ξεχάσει. Σαν να φοβόταν να βγει. Σαν να είχε συνηθίσει στην κρυψώνα του. Είχε ζέστη, όπως πάντα έχει ζέστη τα τελευταία χρόνια αυτήν την εποχή. Όμως, αυτή η ζέστη, που θυμίζει επισκέπτη που έχει παρατείνει εκνευριστικά τη διαμονή του, δεν μπορούσε να φτάσει το μικρό φθινόπωρο. Το κουρνιασμένο εκεί, στα κίτρινα φύλλα του δέντρου μου. Χωρίς να καταλαβαίνω γιατί, δάκρυσα. Μα, απόρησα πραγματικά πολύ. Τι μου συνέβαινε;
Θυμήθηκα ξαφνικά τον εαυτό μου παιδί. Να φοράω γαλότσες και να τσαλαβουτώ στις λιμνούλες και τις λάσπες του δρόμου. Να βλέπω από το παράθυρο τη βροχή ορμητική, απείθαρχη και παθιασμένη και εγώ να νιώθω ασφαλής ακουμπώντας τη μύτη μου στο τζάμι. Να κουμπώνω το μπουφάν μου τα ψυχρά εκείνα πρωινά του Οκτώβρη που πήγαινα στο σχολείο.  Και ύστερα τι; Τα φοιτητικά μου χρόνια, η ενήλικη ζωή που πέρασε σαν μια στιγμή. Σαν μια μόνο στιγμή. Δεν έκανα οικογένεια από επιλογή. Σαν να ένιωθα από μικρός πως αυτή η απάθειά μου για όλα, αυτή η άνευ λόγου μελαγχολία θα με καθιστούσε πραγματικά πολύ κακό πατέρα. Έτσι χώριζα κάθε φορά που ήταν η στιγμή να ζητήσω κάποια κοπέλα σε γάμο. Δεν μπορώ να πω πως το μετάνιωνα. Εώς τότε μου άρεσε η απάθειά μου, η μοναξιά, η ησυχία στο σπίτι, η ρουτίνα, οι σχεδόν ρομποτικές μου κινήσεις, ο χρόνος που περνούσε από πάνω μου χωρίς να αγγίζει την καρδιά μου, χωρίς να ξυπνά κανένα απολύτως συναίσθημα. Αθόρυβα πέρασαν τόσα χρόνια κι εγώ εκείνο το πρωί στο μπαλκόνι αναρωτήθηκα αν ήμουν τελικά ελαττωματικός, ανίκανος ή ανήμπορος ή πολύ, πολύ εγωιστής. Κι έκλαψα.
Έκλαψα όσο δεν είχα κλάψει όταν πέθαναν οι γονείς μου ή όταν όλα αυτά τα χρόνια άφηνα γυναίκες που αγαπούσα αληθινά, επειδή δεν θα άντεχα να ακούω δίπλα μου το βράδυ ξένες ανάσες. Έκλαιγα χωρίς κανέναν ουσιαστικό λόγο και αναρωτιόμουν πού βρίσκονταν όλα αυτά τα δάκρυα, πού είχαν τόσο καλά κρυφτεί, ποιος ήμουν εν τέλει και ποιος θα ήθελα να είμαι.  Το κουρνιασμένο, μικρό  φθινοπωράκι με κοιτούσε μέσα από τα φύλλα, δειλά, στοργικά, σαν να ήθελε να μου δώσει το χέρι, φοβισμένο, όμως, μήπως φανερωθεί και το μαλώσουν. Κοιταζόμασταν στα μάτια εγώ κι αυτό και μιλούσαμε σαν δυο ναυαγοί που βρέθηκαν ξαφνικά στο νησί όπου τριγύριζε μόνος του ο καθένας για χρόνια. Μήπως είχα αρχίσει να τρελαίνομαι; Ή μήπως ήμουν καλά όσο ποτέ;
Ήπια τον καφέ μου και σηκώθηκα. Τα βήματά μου ήταν λίγο ονειροπόλα, λίγο αποφασιστικά. Θα άλλαζα τη ζωή μου; Θα τολμούσα να ζήσω αληθινά; Θα έθετα ερωτήματα, θα αναζητούσα απαντήσεις; Ή ήταν μια κρίση ακατανόητη, που θα διαρκούσε λίγο; Θα συνέχιζα να ξυπνώ την ίδια ώρα κάθε πρωί και να κοιμάμαι ίδια ώρα κάθε βράδυ; Θα συνέχιζα να ασχολούμαι με λογιστικά φύλλα και να μιλώ κάθε μέρα με τόσα άτομα για τα οποία δεν γνώριζα ουσιαστικά τίποτα; Δεν ήξερα. Δεν ξέρω ακόμη. Είναι Σάββατο σήμερα. Δεν ξέρω τίποτα. Για πρώτη φορά στη ζωή μου δεν ξέρω απολύτως τίποτα.
Όμως θυμάμαι τον παππού μου, που χρειαζόταν να κοιτάζει μόνο ένα δέντρο για να είναι καλά. Κι έτσι κι εγώ κοιτάζω σήμερα συνεχώς το δέντρο μου. Είναι περήφανο μα και ταπεινό. Τα φύλλα του δεν μένουν σε ησυχία, ίσως και να τραγουδούν σε κάποια ακατανόητη γλώσσα. Δεν ξέρω καν τι δέντρο είναι. Φυλλοβόλο σίγουρα.
Με ένα κουρνιασμένο, μικρό φθινόπωρο μέσα του κρυμμένο στην κιτρινάδα.
Ένα μικρό, μαραζωμένο φθινόπωρο, όπως καθετί ξεχασμένο.
Μα με ελπίδα. Όπως κάθετί που θυμίζει παιδί.